ADİGECE ATASÖZLERİ

M. Yasin Çelikkıran Yazarın Notu: Adige kültürü veciz bir şekilde sözcüklere yansımıştır. Bunun en güzel örneklerini kuşkusuz atasözlerinde görmek olasıdır. Ancak atasözleri orijinalinden Türkçe'ye çevrilirken genelde vurgu düşmektedir. Açlık korkağı…

Continue Reading ADİGECE ATASÖZLERİ

YENİLENME YOLUNDA ULUSAL DİLLERİN CANLANDIRILMASI

Sosyalistiçeske Adıgey   19 Ekim 1990 Çeviren: A. Fidarok Kafkasya Gerçeği, Nisan 1991, S.4,s.4-5 Günümüzde, ulusal kültürleri canlandırma konusu bütün cumhuriyetlerde önem kazanmaya başladı. Durum, Rusya Federasyonu'nda da farklı değil.…

Continue Reading YENİLENME YOLUNDA ULUSAL DİLLERİN CANLANDIRILMASI

BAŞI AĞRIYAN KİM?

BERETAR Asker (Gobokuay köyünden) Çeviri: İbrahim Çetao Adige Mak, Mart 2004 Eskiden beri Adige ailelerin Rus dostları olur, onlar birbirlerine gidip gelir, mutlu günlerinde armağanlar verirler ve birbirlerine konuk olurlardı.…

Continue Reading BAŞI AĞRIYAN KİM?

HAŞOKO ADEL MIHAMKERIY (1933-1984)

Dr. YEDİC Batıray Özbek HAŞOKO Adel Mıhamkeri, 1933’de Amman’da dünyaya geldi. Gençlik yıllarından itibaren halkı ve halkının sorunlarıyla ilgilenmeye başladı. Bilhassa İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ünlü Adige ozanı KUBE Şaban’ın…

Continue Reading HAŞOKO ADEL MIHAMKERIY (1933-1984)

ABDZAXEME YAN

KHUIYEKHUE Nalbiy Adigey Adigece'sinde tam ''o'' sesi yok. ''O'' içeren sözcükler yabancı kökenlidir. ''O''ya benzer sesler ''ya'', ''ue''dir. Maque'de olduğu gibi ya da ''üe''dir. Maşşüe ateş de olduğu gibi.       …

Continue Reading ABDZAXEME YAN

OSET DİLİ VE ALFABELERİ

V.I. Abaev İngilizce'den Çeviren: Nurhayat Akan Duman A Grammatical Sketch of Ossetic Oset Dili, Hint-Avrupa dil grubunun İndo-İraniyen bölümü içerisinde yer alır. Temelde İron ve Digoron olmak üzere iki ana…

Continue Reading OSET DİLİ VE ALFABELERİ

HATEGKATI KOSTA (1859-1906)

Cantiatı Anatoliy Çeviri: Cehılti Y.A. Nart Dergisi Sayı 5  Hategkatı Levan'ın oğlu Kosta, 1859 yılında Lermantov'un ölümünden 18 yıl sonra, Surçenkov'un ölümünden iki yıl önce dünyaya geldi. Kosta, Nadson'un, Vrubel'in,…

Continue Reading HATEGKATI KOSTA (1859-1906)

VASSO ABAYTI (VASİLİY ABAYEV)

MAKEYE Mairbek Kafkasya Gerçeği Dergisi, 1992, Sayı,9 Prof. Dr. Vasiliy İ. Abayev, Kafkas-Oset kültürünün önemli bir araştırmacısı olup Britanya Kraliyet Asya Cemiyeti'nin fahri üyesi, Helsinki Fin-Ugur Cemiyeti'nin muhabir üyesi, Gürcistan…

Continue Reading VASSO ABAYTI (VASİLİY ABAYEV)

ÇERKES SÖZCÜĞÜNÜN KAYNAĞI

Dr. YEDİC Batıray Özbek Çerkes sözcüğü üzerinde devamlı olarak gerek anlam, gerekse kökeni hakkında çeşitli yazılara rastlanmaktadır. Bu yazımda bu konuya açıklık getirmek istiyorum. Çerkeslerle ilgili ilk yazılı belgeler MÖ…

Continue Reading ÇERKES SÖZCÜĞÜNÜN KAYNAĞI

ADİGE YAZINININ DOĞUŞU

SHALAHO Abu Ulusal kültürün, ulusal düşüncenin ilerleme kaydetmesinde yazın dilinin önemini anlayarak, o değerli silahı halka kazandırma çabası Adige halkının duyarlı evlatlarını her zaman kaygılandırmıştır. 19. yüzyılda Adige yazını birçok…

Continue Reading ADİGE YAZINININ DOĞUŞU

OSET DİLEK, TEMENNİ VE DUALARDAN BİR DEMET

Yayına Hazırlayan: Mamşıratı İrme Ö.Temurlenk Günümüzde insani değerlerin yerini hakaret, küfür ve bedduaların aldığı dünyamızda olduğu gibi, Osetya'da da yok olmaya yüz tutan dilek, temenni ve duaların toplanmasına gerek duyularak…

Continue Reading OSET DİLEK, TEMENNİ VE DUALARDAN BİR DEMET

ADİGECE SAYILAR

CircassianCenter 1 ZI 2 TU 3 ŞI 4 PLI 5 THU 6 XI 7 BLI 8 Yİ 9 BIĞU 10 BIŞI 11 PŞIKUZ 12 PIŞIGUİT 13 PIŞIGUYŞ 20 TOŞ 30…

Continue Reading ADİGECE SAYILAR

ADİGECE AYLAR

CircassianCenter Ocak                      MEZAYE Şubat                            ŞILE Mart                     ĞATHABE Nisan                      MELİŞIH Mayıs                      NEGIĞA Haziran                  MOKAVE Temmuz          BADZEVUĞO Ağustos Eylül                      FOGADE Ekim                  JEPVAĞOO Kasım                    ŞEKEĞO…

Continue Reading ADİGECE AYLAR

ADİGECE GÜNLER

CircassianCenter   Pazartesi                          BIYILIBE Salı                                    GHUBJİ Çarşamba                  BERESKEJIY Perşembe                       MAŞÜ'OK Cuma                        BERESKEFO Cumartesi                    MAFEZAKO Pazar                           THARMAFE  

Continue Reading ADİGECE GÜNLER

OSMAN ÇELİK’İN ANISINA

CircassianCenter Büyük Çerkes sürgününde (1864), Kafkasya'nın Şapsığ bölgesinden Anadolu’ya göç ederek Afyon yöresinde yerleşen Hakhurat adlı bir Adige ailesindendir. 1934 yılında Dinar ilçesine bağlı Yapağlı köyünde doğdu. Istanbul Üniversitesi Orman…

Continue Reading OSMAN ÇELİK’İN ANISINA

TSAĞO AHMET NURİ

Biyografi.net Ahmet Nuri Tsağo, eğitimci ve yazar. Büyük Çerkes sürgününde önce Balkanlara, sonra da Suriye'ye sürülerek Golan yöresinde yerleşmiş olan bir ailenin çocuğudur. 1888 yılında Kuneytra kasabasında doğdu. Babasının adı…

Continue Reading TSAĞO AHMET NURİ

UZUNYAYLA’DAN BİR KAN BEDELİ HİKAYESİ – АСЛЭН ЛЪЫ УАСЭ

ТЭГЪУЛАН ЕКЪУБ (TEGULAN Yakup Temel) Л1эныгъэр сыт щыгъуи гу1эгъуэщ ауэ ар сыт хуэдизу  уи жъагъуэ  пщ1ыми, хамэ ил уызыркъым зэрыжа1эм хуэдэуэ, а гукъеуэр, л1ам и 1ыхьлы, и благъэ и ныбжэгъухэм…

Continue Reading UZUNYAYLA’DAN BİR KAN BEDELİ HİKAYESİ – АСЛЭН ЛЪЫ УАСЭ

ADİGECE ÖYKÜ – ДЭК1УЭРАБГЪУ КЪЫХУЭГЪУЭТЫН ХУЕЙЩ

Тэгъулан Екъуб (TEGULAN Yakup Temel) Тыркум, илъэс зыхбжанэ зхуащи, адыгэ щ1алэгъуалэхэр гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэм хуэзэуэ зэхосхэри, я нэгу зэрагъэужь, зэроц1ыху, зо1ущ1эхэ. Мы гъэми, мэкъуэуэгъуэм и 15-20 махуэхэм языхуаку Анталя къэлэм щызрыгъуэтахэщ.…

Continue Reading ADİGECE ÖYKÜ – ДЭК1УЭРАБГЪУ КЪЫХУЭГЪУЭТЫН ХУЕЙЩ

1964 – ХЬЭЩ1Э ЩЭ1ЭЩ

Тэгъулан Екъуб (TEGULAN Yakup Temel) 1964 гъэм и бжыхьэк1эт. Шаркъышлэ къалэм гъавэ тшэну гъуэгъанэ дытехьат. Гъуэгущхьэ1ум къуажэ куэд уыщрихьэлэт, хьэм тетыгъуэти къуажэ гъунэхэм самэшхуэхэр тету щыболагъу. Дивхэм я мэкъумылэр зэрылъ…

Continue Reading 1964 – ХЬЭЩ1Э ЩЭ1ЭЩ

YARININ NASIL OLACAK ADİGECE’M?

Prof. HAKOSE Andrey Kabardey-Balkar Üniversitesi, Filoloji Bilimleri Doktoru Adige Mak, Adige Psalhe, Çerkes Xeku, 14 Mart 2004 tarihli ortak sayısından Çeviri: İbrahim Çetao Dil ulusun canıdır. Dil sayesinde ulusun fertleri…

Continue Reading YARININ NASIL OLACAK ADİGECE’M?

ABAZİN HALKI VE ABAZİN EDEBİYATINA GENEL BİR BAKIŞ

Ö. Yismeyl Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s.76 Kuzey Kafkasya'nın otokton halk gruplarından olan Abazalar (1) bugünkü Karaçay-Çerkessk Özerk Bölgesi'nde yaşayan bir Çerkes boyudur. Yerleşme bölgeleri Kafkasya dağ silsilelerinden doğan…

Continue Reading ABAZİN HALKI VE ABAZİN EDEBİYATINA GENEL BİR BAKIŞ

ADİGEY YAZIN DİLİ EKİM DEVRİMİ’YLE DOĞMUŞTUR

Jorj Şawkue Filoloji Bilimleri Kandidatı Çeviri: Çetav İ. Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s.80 Yazın dili, ulusun kültürünün görünümü, onun manevi zenginliğinin    ölçüsüdür. Halkın en değerli varlığı olarak da her…

Continue Reading ADİGEY YAZIN DİLİ EKİM DEVRİMİ’YLE DOĞMUŞTUR

BİR ALFABE ÖNSÖZÜ

Blenaw Bateko 12 Nisan 1913 Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s. 71 Blenaw Batuk'un (Harun) Çerkes Alfabesi 1335 (1915) yılında Şimali Kafkas Cemiyeti tarafından İstanbul'da yayınlandı. Bu alfabenin ilginç bulduğumuz…

Continue Reading BİR ALFABE ÖNSÖZÜ

”YAMÇI İLE BİR PAZAR” İÇİN

E. Hapae Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s. 444 Yamçı'nın 3. sayısında ''Yamçı ile Bir Pazar'' başlıklı yazısında Yabğeko A., derginin genel bir eleştirisini yapıyor. Dergiyi genellikle olumlu bir şekilde…

Continue Reading ”YAMÇI İLE BİR PAZAR” İÇİN

ADİGE DİLİ VE EDEBİYATI

HAPİ Cevdet Yıldız Adige Dili Ve Eski Adigeler Kuzey Kafkasya halklarından biri olan Adigelerin konuştuğu dile Adigece ya da Adige dili (Адыгабзэ) denir. Adigece’nin vatanı (doğduğu yer) Kafkasya ya da…

Continue Reading ADİGE DİLİ VE EDEBİYATI

ÇERKES OLMAK

Kafkasya Kültürel Dergi Yıl:6, Sayı:25, Cilt:6, Aralık-Ocak-Şubat 1970 Merzifon’dan orijinal bir mektup almış bulunuyoruz; on sekiz yaşında bir kızdan. Kız kardeşimiz şöyle diyor mektubunda: “Çerkes komuşumuza gider, gelirim; çocuklarıyla da…

Continue Reading ÇERKES OLMAK

ANADİLİ VE ULUSAL BİLİNÇ

Dr. MEŞFEŞŞÜ Necdet Hatam İyi günler Sayın Dinleyiciler, Добрый Ден Увэжаемые господа Bu konferansın toplumumuza uğur getirmesini, ulusal tarihimizde önemli bir kavşak olarak yer almasını, bilincimizde silinmez bir iz bırakmasını…

Continue Reading ANADİLİ VE ULUSAL BİLİNÇ

BİR ÇOCUĞUN YAŞAM ÖYKÜSÜ

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi, Aralık 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi İnsanın, çocuk dahi olsa yaşamını büyüteç altına alacak olursak dile getirilecek anlatılacak çok şey buluruz; zaman ve dönemin olayları, etrafındaki…

Continue Reading BİR ÇOCUĞUN YAŞAM ÖYKÜSÜ

DİLBİLİMCİ ZEKOĞU VUÇIJIKO

ANÇOKO Suret Adige Mak Gazetesi, Ekim 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Söz konusu etmek istediğim kişi gece gündüz, dur durak demeden yaklaşık elli yıl mesleği, milleti için özverili bir şekilde çalışan ZEKOĞU…

Continue Reading DİLBİLİMCİ ZEKOĞU VUÇIJIKO

ŞINCIYE’NİN YETİŞTİRDİĞİ EVLATLARI

YEMT'ITL Razıyet Tarih Bilimdalı Kandidatı Adige Cumhuriyeti Sosyal Bilimler Araştırma Enstitüsü Baş Bilimsel Çalışanı Adige Mak Gazetesi, Haziran 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi TRAHO RAMAZAN TRAHO Ramazan henüz delikanlı iken Adigelerin…

Continue Reading ŞINCIYE’NİN YETİŞTİRDİĞİ EVLATLARI

DEĞİŞEN EVRELER VE SÖZÜN YARARI

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi, Agustos 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Yüce Tanrı insanoğlunu yarattığında onunla birlikte herkese faydası dokunan dili de ona bahşetti. Bilginin kılavuzu, tüm halkların bütün edinimlerini onlara…

Continue Reading DEĞİŞEN EVRELER VE SÖZÜN YARARI

TSEY KARDEŞLER

YEMT'ITL Raziyet Tarih Bilimdalı’nda Kandidat Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Bahsetmek istediğim kişiler köyüm Şıncıy'denler. Ben onları hatırlamıyorum, fakat başlarına gelenler hakkında bilgi sahibiyim. Köyümüzün yetiştirdiği, köylülerimizin…

Continue Reading TSEY KARDEŞLER

KUYEKO NALBIY BİZE IŞIĞINI BIRAKTI

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi 11 Haziran 2013 tarihinde Adige Cumhuriyeti (AC) Milli Kütüphanesi’nde  Adige şairi, yazarı, dramaturgu, AC Sanat dalında onursal emekçisi, Kandur anısına …

Continue Reading KUYEKO NALBIY BİZE IŞIĞINI BIRAKTI

DİL, ULUSUN YAŞAMININ TEMELİ

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi, Nisan 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi 16-17 Mayıs tarihleri arasında ''VIII. Uluslarası Adige Filolojisi ve Genel Aktüel Filoloji Problemleri'' isimli bilimsel konferans Mıyekaupe'de düzenlendi. Bu konferans…

Continue Reading DİL, ULUSUN YAŞAMININ TEMELİ

BOREN İSMAİL MİLLETİ İÇİN YAŞADI

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi, Nisan 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Adige Cumhuriyeti Çeraşe Tembot Sosyal Bilimler Araştırma Enstitüsü’nde gelenekselleştiği üzere yaşamını ve çalışmalarını milletimiz için gerçekleştirimiş olan insanlarımızın anılıyor. Nisan…

Continue Reading BOREN İSMAİL MİLLETİ İÇİN YAŞADI

YAŞAMIN İÇİNDE KALAN ESERLER ve TLEVUSTEN YUSIF

Prof. Dr. MAMIY Ruslan Filoloji Bilimdalın Adige Mak Gazetesi, Nisan 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi TLEVUSTEN Yusıf, 70 yıl süren sanat yaşamında Adige edebiyatı ve kültüründe kaybolmayacak bir yol açtı. Eserlerine…

Continue Reading YAŞAMIN İÇİNDE KALAN ESERLER ve TLEVUSTEN YUSIF

DİL; ULUSUN KÖKÜ, BAYRAĞI, YARINLARIDIR

NEHAYE Remezan      Adige Mak gazetesi, Mart 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi «Щэмэджыр мыупкIэмэ мэуцэку, амыгъэфедэрэ бзэр бэгъашIэ хъурэп - İşlemeyen tırpan körelir, kullanılmayan dil uzun ömürlü olmaz»   Geçtiğimiz günlerde…

Continue Reading DİL; ULUSUN KÖKÜ, BAYRAĞI, YARINLARIDIR

DİLİM, BANA İLAÇ

KUDAYNET Aminet     Hakurınehable 1 Nolu Okul 11. Sınıf Öğrencisi Adige Mak gazetesi, Mayıs 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Ulusu ulus yapan, onun varlığını temin eden, gelişmesini sağlayan şey dildir.…

Continue Reading DİLİM, BANA İLAÇ

TLIBZIVU MARZİYET: ANADİLİM, BENİ AFFET

SEAUH Goşnağu Adige Mak gazetesi, Nisan 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Üniversitelerin bulunduğu kentlerde farklı bilim dallarında çalışan bilimadamlarının da yaşıyor olması kimseye ilginç gelmiyor. Fakat ufak bir köyde öğretmenlik yapan…

Continue Reading TLIBZIVU MARZİYET: ANADİLİM, BENİ AFFET

ULUSUN DİLİNİ BİLMENİN ÖNEMİ

BIRSIR Batırbıy Adige Mak gazetesi, Şubat 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi İnsanın dil sahibi olmasının yaşayan tüm canlılardan onu ayıran en önemli belirteçlerden olduğunu bilim gösteriyor. Dünya üzerinde yaklaşık beş bin…

Continue Reading ULUSUN DİLİNİ BİLMENİN ÖNEMİ

CAZİP ADİGECE

SEAUH Goşnağu Adige Mak gazetesi, Şubat 2013 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Adige Devlet Üniveristesi Adige Filolojisi ve Kültürü Fakültesi öğretim görevlileri ŞHALAHO Susan, GOŞLAP Murad ve BĞOŞE Zaret birlikte yazdıkları esere…

Continue Reading CAZİP ADİGECE

EĞİTİMCİ, BİLİMADAMI BLEĞOJ ZULKARİN

TL'EHUSEJ Hacretbıy Adigey Onursal Gazetecisi Adige Mak gazetesi, Aralık 2012 Çeviri AÇUMIJ Hilmi Hakkında konuşmak-yazmak istediğim, doğduğunda bu güzel Adige erkek adı verilen kişi 11 Aralık'ta 80 yaşını doldurdu. O…

Continue Reading EĞİTİMCİ, BİLİMADAMI BLEĞOJ ZULKARİN

ÖVGÜLERİN ÇEKİCİLİĞİ

YEMT'ITL Nurbıy Adige Mak gazetesi, Kasım 2012 Çeviri AÇUMIJ Hilmi ÇERAŞE Tembot'u anma gecesi Adige Cumhuriyeti Filarmoni Binası'nda yapıldı. Etkinliğe katılanların yaptıkları çıkarsamaları değerlendirecek olursak, yazarın yeteneğine verilen kıymet her…

Continue Reading ÖVGÜLERİN ÇEKİCİLİĞİ

Ç’ERAŞE TEMBOT’UN YAŞAMI, YILLAR, OLAN OLAYLAR

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak gazetesi, Ekim 2012 Çeviri AÇUMIJ Hilmi 16 Ağustos 1902 Koşhable rayonundaki Koşhable köyünde Ç'ERAŞE Muhammed oğlu Tembot doğdu. 1910 Özel Tatar okulunda öğrenime başladı. 1913-1914 Ufa'da…

Continue Reading Ç’ERAŞE TEMBOT’UN YAŞAMI, YILLAR, OLAN OLAYLAR

HADAĞATLE ASKER

ŞHALAHO Abu Adige Mak Gazetesi, Eylül 2012 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi 1948 yılı. Savaşın sonrası zor yıllar. Gıda ürünleri az, aralarında yok olanları daha çok. Kıyafetlerde aynı durumda; yarı çıplağız. Fakat…

Continue Reading HADAĞATLE ASKER

TAMBIY CANTIĞ İYİ ANILACAK

SEAUH Goşnağu Adige Mak Gazetesi, Eylül 2012 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi Bilim insanı olarak 'Txıbze - Alfabe'den başka çalışması olmasa dahi, bilim alanında kendisine verilen değerde bir azalma olmayacaktı. TAMBIY Cantığ…

Continue Reading TAMBIY CANTIĞ İYİ ANILACAK

DİLİ KULLANMAK GEREKİYOR

SEAUH Goşnağu Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2012 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi Rusya Federasyonu Onursal, Adigey Cumhuriyeti Ulusal Artisti VUCIHU Mariyet Ulusal Tiyatro'daki görevinin yanısıra Adige Devlet Üniversitesi Adige Cumhuriyeti Sanat Koleji'nde…

Continue Reading DİLİ KULLANMAK GEREKİYOR

BUNLAR SENİN İNSANLARIN

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi Çeviri: AÇUMIJ Hilmi 'Bilimsel progres bilimadamlarının çalışmaları ve onların eserlerinin değeri ile ölçümlenir.'  Lui Paster Bu özlü sözle tüm bilim ve bilimadamlarının gerçekleştirmesi gereken görevleri…

Continue Reading BUNLAR SENİN İNSANLARIN

ANADİL EĞİTİMİ İÇİN BİR PROJEMİZ VAR

İstanbul Kafkas Kültür Derneği Proje Tanıtım Toplantısı: Yrd. Doç. Dr. Sinem Vatanartıran Bir projemiz, gerçekleştirmeyi çok istediğimiz bir hayalimiz, en çok da sizlerin desteklerine ihtiyacımız var… Dil eğitiminde uygulanan yöntemler…

Continue Reading ANADİL EĞİTİMİ İÇİN BİR PROJEMİZ VAR

MEŞBEŞ́E İSHAK

Çeviri: MEFEĞÜIKHUE Şengül Мамырми непэ тэ тихэгъуашъхьэ ГухэкI гукъаор нэмыкIы къуап. Шъхьэфит фэхыгъэу гъашIэр зикъашъхьэм ШъмышIэу щытэп тыригугъапI Adıge halk yazarı Meşbeş́e İshak 28 Mayıs, 1931 yılında, şimdiki Krasnodar bölgesi…

Continue Reading MEŞBEŞ́E İSHAK

ADİGE-ABHAZ DİLLERİNİN KONUMU – Petar Dimitrov Kovachev

Petar Dimitrov Kovachev Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Demokrasi ve İnsan Hakları Birimi Yöneticisi Kafkas Dernekleri Federasyonu, “Yok Olma Tehlikesi Altındaki Diller ve Adige-Abhaz Dillerinin Konumu” Konulu Konferans Metinleri, Açılış Konuşması,…

Continue Reading ADİGE-ABHAZ DİLLERİNİN KONUMU – Petar Dimitrov Kovachev

ADİGE-ABHAZ DİLLERİNİN KONUMU – Cihan Candemir

Cihan Candemir Kafkas Dernekleri Federasyonu Eski Genel Başkanı Kafkas Dernekleri Federasyonu, “Yok Olma Tehlikesi Altındaki Diller ve Adige-Abhaz Dillerinin Konumu” Konulu Konferans Metinleri, Açılış Konuşması, 1 Temmuz 2006, Ankara Sayın…

Continue Reading ADİGE-ABHAZ DİLLERİNİN KONUMU – Cihan Candemir

NİNELERİYLE KONUŞMAK İÇİN LAZCA ÖĞRENİYORLAR

Ali Dağlar Hürriyet Gazetesi, 23 Ocak 2011 Kadıköy’de bir Laz Mektebi açıldı. “Akademi diyemezdik çünkü işe, UNESCO’ya göre yok olmaya yüz tutmuş diller arasında sayılan Lazca'nın abecesini öğretmekle başlıyoruz” diyor…

Continue Reading NİNELERİYLE KONUŞMAK İÇİN LAZCA ÖĞRENİYORLAR

BU GÜNE KADAR KAFDAĞI

Kafdağı Bu güne kadar Kafdağı'na okuyucuların katılımı en çok şiir çalışmalarıyla oldu. Dergiye şiirini gönderenler iki ayrı eğilim gösterdi. Bir kısmı mektuplarının arkasına bir-iki şiirini eklerken, diğer kısmı da çalışmalarını,…

Continue Reading BU GÜNE KADAR KAFDAĞI

DİL VE TOPLUM

GHUNEKHO K. Özbay Dil toplumsal tecrübe mirasını kuşaktan kuşağa aktaran araçtır. Onun aracılığıyla tecrübelerin, yanılmaların sonuçlarının ne olabileceğini, yapılması gerekenlerin derlenip bir kuşaktan diğerine geçirilir. Toplumsal katılım yolu ile genç…

Continue Reading DİL VE TOPLUM

PSAĞE

Ben resmen Adigece dil eğitimi ya da Adige dili eğitimi konusunda Adige kuruluşları tarafından, iktidardan ya da devletten bir istekte bulunulduğunu bilmiyorum. Yaptığımız en hayırlı şey Halk Eğitim Merkezleri'nde kurs…

Continue Reading PSAĞE

DİL FELSEFESİ

Hazırlayan: Mehmet Ali Ceylan Dil Felsefesi'nin özellikle 20. yüzyılın başından başlayarak felsefenin temel ilgi alanı olduğunu görüyoruz. Site ve forumda dil felsefesinin gündeme getirdiği soru ve yanıtlar üzerine bir çok…

Continue Reading DİL FELSEFESİ

QEBAR

AŞINE Hazret Boncuk kedi evden çıkmaya görsün Karabaş hemen peşine düşerdi Çifte atardı eşek her karşılaştığında Her gücü yeten atardı tokat Hayret ki hayret şimdi olana bakın “Hemen bin üzerime…

Continue Reading QEBAR

TARİHİ AYDINLATACAK OLAN DİLLER

BLENEĞAPTŚ Yunus Nartların Sesi, Kuzey Kafkasya Kültür Derneği Gençlik Kolu, Sayı 13 Aralık 1975 Proto-Indo European dilinin, diğer dillerle olan ilişkilerini incelemek için gerçekten çok az metot vardır. Şimdiye kadar…

Continue Reading TARİHİ AYDINLATACAK OLAN DİLLER

MATTERHORN

İbrahim Sediyani -Bir dağ ki, insanların anadilleriyle büyümeleri gerektiğini hatırlatır; Bir dağ ki, kalbe giden yolun dilden geçtiğini öğretir; Bir dağ ki, her topluluğu anadiline sahip çıkmaya çağırır; Bir dağ…

Continue Reading MATTERHORN

DİLİMİZİ YİTİRİRSEK, MİLLETİMİZİ YİTİRİRİZ

İNCI İrina Kabardey-Balkar Bilimsel Araştırma Enstitüsü, Adige ve Balkar Dillerinde Öğretim Kürsüsü Başkanı Adige Psale Gazetesi, 16 Eylül 2010 Çeviri: BEŞHTO Yılmaz Beştepe Bir ülkenin gelişmesine alt yapı oluşturan, her…

Continue Reading DİLİMİZİ YİTİRİRSEK, MİLLETİMİZİ YİTİRİRİZ

ADİGELERDE ZAMAN KAVRAMI

GHUNEKHO K. Özbay Adigeler zamanı değişen doğa şartlarına ve inançlarına uygun olarak belirlemişlerdir. Bu zamansal süreç Milat'tan önceki dönemlere değin uzanmaktadır. Adigelerin bu zamanla ilgili yapılanmaları bölgelerinin dışında; Anadolu, Mezopotamya,…

Continue Reading ADİGELERDE ZAMAN KAVRAMI

DOĞUMUNUN 100. YILINDA KAFKAS DİLBİLİMCİSİ NİKOLAY YAKOVLEV

Marje Dergisi Ağustos 1992 Kuzey Kafkasya Çerkes halklarının eski çağlarda yazı diline sahip olduklarını ve gelişmiş bir medeniyeti yaşadıklarını, Kafkasya'da yapılan yer altı kazılarından elde edilen bulgulardan anlamaktayız. Ancak halkımızın,…

Continue Reading DOĞUMUNUN 100. YILINDA KAFKAS DİLBİLİMCİSİ NİKOLAY YAKOVLEV

ÇERKES DİLİ İLE İLGİLİ BAZI HUSUSLAR

Mr. Rix Kafkasolog Çeviri: KIMZE Refik Özkan - AÇMIZ Nihat Özen Türkçe'deki ''Çerkes'' kelimesi farklı anlamlarda kullanılır. Fakat bu kelime genellikle esas vatanları Kafkasya'yı terketmiş olan Kuzey Doğu ve Kuzey-Batı…

Continue Reading ÇERKES DİLİ İLE İLGİLİ BAZI HUSUSLAR

DİLLER

Agop Dilaçat Türk Dil Kurumu Yayınları Biraz daha batıya kaydığımızda, bugün Türk dil ve lehçelerinin alanına girmiş bir durumda, Kafkas dillerini buluruz. Bunlar önce Kuzey ve Güney olmak üzere ikiye…

Continue Reading DİLLER

ANADİLDE EĞİTİM ÜZERİNE

Serdar Ant Cumhurbaşkanlığı Kültür Ve Sanat Ödülleri Aralık ayı başında Çankaya Köşkü’nde düzenlenen bir törenle verildi. (Hürriyet, 5 Aralık 2008) Edebiyat alanında ödül alan ünlü yazar Yaşar Kemal, törende (Hürriyet’e…

Continue Reading ANADİLDE EĞİTİM ÜZERİNE

ADİGE DİLİNDE YİTEN SÖZCÜKLER

K’EREF X’asanbiy Çeviri: BABUG Ergün Yıldız Anadilimizde eksilen sözcükler: Абэ – Abe: Müslüman din adamlarının üzerlerine örttükleri pelerin biçiminde örtü. Агъэн – Ağen: Bir tür Adige atı. Алаушын – Alawuşın:…

Continue Reading ADİGE DİLİNDE YİTEN SÖZCÜKLER

KABARDEY EDEBİYATININ GERÇEK DURUMU

X’AX Sefarbiy KBC Yazarlar Birliği Üyesi - Şıxulağue (Samanyolu) Edebiyat Derneği Başkanı Adige Psalhe Çeviri: BABUG Ergün Yıldız Edebiyatın anası olan halk söylencelerimizi bir kenara koyarsak, halkımız yazılı sanat ve…

Continue Reading KABARDEY EDEBİYATININ GERÇEK DURUMU

TÜRKİYE’NİN ANADİL ZENGİNLİĞİ

Ali İhsan Aksamaz Babam Faik Aksamaz’a… GİRİŞ Anadil, siyasi değil insani bir konu. Ancak; bir anadilin yaşaması veya yok sayılarak yeryüzünden silinmesi siyasi kadroların sorumluluğundadır. Bugüne kadar birçok anadil tanımı…

Continue Reading TÜRKİYE’NİN ANADİL ZENGİNLİĞİ

LEV NIKOLAYEVIC TOLSTOY

Nedime Cankat Kont Lev Nikolayevic Tolstoy 28 Ağustos 1828'de Tulainde Yasnaya Polyana'da doğdu. Annesini küçük yaşta kaybetti. Babası ve kardeşleriyle yaşadığı aile topraklarında Rus kırsal yaşamını erkenden tanımış oldu. On…

Continue Reading LEV NIKOLAYEVIC TOLSTOY

LEYLA BEKİZ

Setenay Derman Abaza yazarı Bekiz Leyla 1929 yılında Kuzey Kafkasya'da Karaçay-Çerkes Özerk Bölgesinde bulunan Psevuç'e Dakhe adlı Abaza köyünde doğdu. Babasının adı BEKİZ Abubekir'dir. 1950 yılında yörenin ulusal okullarında orta…

Continue Reading LEYLA BEKİZ

ABHAZ EDEBİYATI

Not: Aşağıdaki makaleyi değerli okuyucumuz Mehmet Ali Çağlar yollamıştır. Ancak yazarını yazmamış. E-mail adresinde sanıyoruz sorun var iletilerimizi geri dönüyor. Değerli okuyucumuzdan bu makalenin yazarını bize bildirmesini rica ediyoruz. Saygılarımızla.…

Continue Reading ABHAZ EDEBİYATI

ADİGE ENSTİTÜSÜ 80 YAŞINDA

YEMIT’ITL Nurbıy Adige Mak, 26 Kasım 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Ünlü Adige yazarı Tembot K’eraş’ın  adını taşıyan “Adige Cumhuriyeti Enstitüsü”nün (*) 80. kuruluş yıldönümünü kutlama hazırlıkları sürüyor. Kutlamaya katılmayı…

Continue Reading ADİGE ENSTİTÜSÜ 80 YAŞINDA

DÜNYA EDEBİYATINDAN BİLGİLER

Metin Devrim Latin Amerika Edebiyatı Latin Amerika'da İspanyolca ve Portekizce yazılmış edebiyat yapıtlarını kapsar. İlk yazılı metinler Yenidünya'nın İspanyol fatihlerinin İspanya'ya gönderdikleri raporlardı. İspanyolların atılganlığı ve Amerika Yerlilerinin yiğitliği pek…

Continue Reading DÜNYA EDEBİYATINDAN BİLGİLER

BZEM Yİ PSEWUP1E

BRAM Alaudin Bzer zışıpsewure guer arı, şher arı. Gure şhere zimıem bzer sıdew zerihana! Bzer yiğepsewunew zıore yibze reretx, yibze rereguşaI. Çılem yabzecIere a dakhikhem wuguşaIeze wibze sidew wuğepsewuta? Adıgabzem…

Continue Reading BZEM Yİ PSEWUP1E

SÖZ / GUŞIE

BRAM Alaattin Bayram Eğitimci 10 Aralık 2008 Eskiler kelam derlerdi söze. Kelam sözcüğü bildiğiniz gibi Arapça kökenli. Üç sesten oluşuyor: KLM. Kalem kelimesi de aynı köktenmiş gibi gelir insana; ancak…

Continue Reading SÖZ / GUŞIE

ÖMER HİLMİ TSEY

YENEMUK M. Mahir Ömer Hilmi TSEY, 1898 yılında Halep Vilayetinin Harim Kazasına bağlı Reyhaniye (*) Nahiyesinde doğdu. İlk öğrenimini Reyhanlı’da yaptı. O dönemde Rüştiye, İdadî ve Sultanîde eğitim yapmak isteyenler…

Continue Reading ÖMER HİLMİ TSEY

GECİKMİŞ BİR CEVAP – “ADİGE (ÇERKES) DİLİNE KARAÇAY-MALKAR DİLİNDEN GEÇEN KELİMELER” ADLI YAZIYA CEVABİ BİR ELEŞTİRİDİR

Bram Alaudin Not: Bu makale, CircassianCanada Forumlarımızdaki Türkiye Türklerin mi? başlıklı konuyla ilişkili olarak; Cumhur rumuzuyla yazan katılımcımız tarafından gönderilmiştir. (CC)    Anlaşıldığı kadarıyla yazı “Kırım Dergisi, 2 (8), 1994, 26-29.ss.…

Continue Reading GECİKMİŞ BİR CEVAP – “ADİGE (ÇERKES) DİLİNE KARAÇAY-MALKAR DİLİNDEN GEÇEN KELİMELER” ADLI YAZIYA CEVABİ BİR ELEŞTİRİDİR

SÖYLENCELERDE ADİGELERIN KÖKENİ – 1УЭРЫ1УАТЭМ ХЭТ АДЫГЭХЭМ Я КЪЕЖАП1Э

TEGULAN Yakup Temel (Тэгъулан Екъуб Тыркум) 12 haziran 2009   Cи  къызхэк1ыр  си уарода, Мысырыжым къыщожэ Сынежэнти зы выж закъуэи симы1э Мэш тэк1у зи1эхэр я пэш1эк1эм щ1офие Жы фий макъ…

Continue Reading SÖYLENCELERDE ADİGELERIN KÖKENİ – 1УЭРЫ1УАТЭМ ХЭТ АДЫГЭХЭМ Я КЪЕЖАП1Э

ADİGECE’NİN TEMEL SORUNLARI

Prof. Dr. ĞIŞ Nuh Adige Mak, 12/13 Şubat 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Biliminsanının Gözüyle: "Doğruluk Dostluktan Daha Değerlidir" Adigelerin kökeni üzerine açıklamalar Adigelerin bir toplum olarak bir arada bulundukları…

Continue Reading ADİGECE’NİN TEMEL SORUNLARI

TÜRK EDEBİYATINDA ÇERKESLER

EUTYKH Adnan Cankılıç 2003 yılı Mart ayında İstanbul Bağlarbaşı KKKD’nde yapılmış olan sunum. Çerkeslerin içinde yaşadıkları toplumların sosyal, siyasal, ekonomik, sanatsal ve kültürel varlıklarına yaptıkları büyük katkılar tartışma götürmez bir…

Continue Reading TÜRK EDEBİYATINDA ÇERKESLER

ÜNLÜ ADİGE DİL BİLGİNİ BATIRBIY BIRSIR

Doç. Dr. Mir Vınereko Adige tarihi ve Kültürü Kürsüsü Öğretim Üyesi Adige Mak, 08 Nisan 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Batırbıy Bırsır tanınmış bir dil bilgini, dilbilimleri uzmanı, profesör, pedagoji…

Continue Reading ÜNLÜ ADİGE DİL BİLGİNİ BATIRBIY BIRSIR

İLK AYDINLARIMIZ

Ç’ARE Fatim Adige Mak, 27 Ocak 2009 Çeviri: ACHUMIJ Hilmi 20. yüzyılda yaşamız çığır açıcı Adige aydınları ile alakalı olarak düzenlenen ‘Aydınlığa Atılan Adımlar’ isimli sergi Adige Cumhuriyeti Ulusal Müzesi’nde…

Continue Reading İLK AYDINLARIMIZ

BIRSIR BATIRBIY: ”BIKMADAN ÇALIŞACAĞIM”

SEAUH Goşnağu Adige Mak, 7 Şubat 2009 Çeviri: ACHUMIJ Hilmi Gazetemizde daha önce yayınlandığı gibi, 27 Ocak günü Uluslararası Adige Bilim Akademisi’nin (UABA) Adigey Bölüm toplantısı vardı. Akademinin Adigey şubesi…

Continue Reading BIRSIR BATIRBIY: ”BIKMADAN ÇALIŞACAĞIM”

DİL, ULUSUN TEMELİDİR

Ç’ARE Fatim Adige Mak, 14 Mart 2009 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Adigece ve Adige yazı dili konulu “Yuvarlak Masa” toplantısı dün, 13 Mart günü Adige Devlet Üniversitesi’nde (ADÜ) yapıldı. Toplantı…

Continue Reading DİL, ULUSUN TEMELİDİR

KARŞILAŞTIRMALI DEĞİŞİKLİK

Adige Mak 14 Mart 2009 Г (г) Гуы,  мэгуыэр,   гуэгуэн, йэгэн, гянэ Ѓ (г) Ѓын, мэѓышьэ, бѓэн, бѓы, паѓэ Е (Iе) Ехыр, тет,  пщэдей.  с'ехыр, т'ехыр Йэ (е) йэт, йэў,…

Continue Reading KARŞILAŞTIRMALI DEĞİŞİKLİK

ADİGE FOLKLORA ÖNSÖZ

Derleyen: K'ube Şaban Adighe Folklor,No.1,Paris,1959 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Adigeler ya da Çerkesler Kafkasya'nın en eski halklarından biridir. Bütün bir dünya bu gerçeği bilir. Adige folkloruna ilişkin birkaç kitap yayınlanmıştır,…

Continue Reading ADİGE FOLKLORA ÖNSÖZ