KUBE ŞABAN

GHUNEKHO K. Özbay Tanınmış şair, bestekar, halkbilim araştırmacısı, dilci ve daha birçok özellikleri de kişiliğinde toplayan bir yazardır. Kendisi Adigey'in Mıyekhuape (Maykop) iline bağlı Hakurıne Hable köyünde dünyaya geldi. 1919-39…

Continue Reading KUBE ŞABAN

ANNA AHMATOVA

Hazırlayan: Tuğrul Asi Balkar Adige Edebiyatı, 11 yıllık okulların 9. sınıfları için Çeviri: ACHUMIJ Hilmi Rus Edebiyatı'nın en büyük kadın şairi, Akmeizm akımının temsilcisi Anna Ahmatova 23 Haziran 1889’da Ukrayna’da…

Continue Reading ANNA AHMATOVA

NEGUME ŞORE (1794-1844)

SHELEHO A. A. Adige Edebiyatı, 11 yıllık okulların 9. sınıfları için Çeviri: ACHUMIJ Hilmi Adige dilbilimi, Adige tarihi hakkında NEGUME Şore pek çok iş yaptı. NEGUME Şore'nin dedesinin babası Abzegh…

Continue Reading NEGUME ŞORE (1794-1844)

FAZIL İSKENDER’İN DÜNYASI

Aleksandr Faktoroviç Çeviri: ÇETAO Nadir Yağan Moskovskiy Komsomolets, 11-18 Mart 2009 Abhazlar bu hafta çok önemli bir doğum gününü kutladılar. İsmi sadece Rusya’da değil uzak ülkelerin başkentlerinde de saygı uyandıran…

Continue Reading FAZIL İSKENDER’İN DÜNYASI

ABU ŞHALAHO: ÜNLÜ BİLİM ADAMI VE ADİGE YAZARI

Halid Hot Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Л1ыхъужъ маш1у (Yiğitlik Ateşi), Maykop, 1998 Tanıdığın insan sayısı, seni tanıyanların birkaç katı ise, ayrıca seni hep iyi yönlerinle tanıyorlarsa, bu duruma ayrıca bir…

Continue Reading ABU ŞHALAHO: ÜNLÜ BİLİM ADAMI VE ADİGE YAZARI

WUMAR BIRSEY: İLK YAZAR VE YAYINCIMIZ

Marite Jılase Adige Psatle Gazetesi Eğitim ve Bilim Bölümü Müdürü Adige Psatle, 13 Mart 2008 Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Bu yıl, Adige yazı dilinin 5.yılını bütün bir yeryüzündeki Adigeler olarak…

Continue Reading WUMAR BIRSEY: İLK YAZAR VE YAYINCIMIZ

TEMBOT K’ERAŞ: ADİGE ULUSUNU ANLATAN YAZAR

Pşımaf Koşbay  (Кощбэе Пщымаф) Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız К1эрэщэ Тембот I, Мыекъуапэ, 1987 Tembot K'eraş. Bu adı duymayan ve bu ada saygı duymayan, edebiyata karşı ilgisi olan tek bir kişi…

Continue Reading TEMBOT K’ERAŞ: ADİGE ULUSUNU ANLATAN YAZAR

VIMAR BIRSEY: İLK YAZAR VE YAYINCIMIZ

Marite Jılase Adige Psatle Gazetesi Eğitim ve Bilim Bölümü Müdürü Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız Adge Psatle, 13 Mart 2008 Bu yıl, Adige yazı dilinin 5.yılını yeryüzündeki Adigeler olarak kutluyoruz. Bundan…

Continue Reading VIMAR BIRSEY: İLK YAZAR VE YAYINCIMIZ

ŞOCENTSUK’ ALİ

L’ığur Yibrahim Çeviri: Atalık Rafet Tek Atlı'nın, Shapsugh Kızı’nın, Nasıpım Yığuegu’un daha bir çok güzel yapıtın yazarı, ÇÇereşe Témbotun yüzüncü doğum yıldönümünde gazete ve derilerde yayımlanan yazım. Şogentsuk Ali, Kabardey…

Continue Reading ŞOCENTSUK’ ALİ

EMİN SEMSUĞ

Yazarı Bilinmiyor 1900 yılında, Suriye'nin halen İsrail işgali altında bulunan Golan yöresinde, Mansure köyünde doğdu. Büyük Çerkes, sürgününde (1864) önce Balkanlar'a, sonra da Suriye'ye göçetmek zorunda kalan dedesi, Mansure köyünün…

Continue Reading EMİN SEMSUĞ

FOVSET BALKAR

Yazarı Bilinmiyor Çağdaş Çerkes kadın yazarlarından biri olan Balkar Fovset, 1932 yılında Kuzey Kafkasya’da Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'nde, Baksan Rayonu'na bağlı Kışpek Köyü’nde bir çiftçi ailenin kızı olarak doğdu. Köyündeki yedi yıllık…

Continue Reading FOVSET BALKAR

XYETÆGKATI KOSTA

Hategkatı Levan'ın oğlu Kosta, 1859 yılında Lermantov'un ölümünden 18 yıl sonra, Surçenkov'un ölümünden iki yıl önce dünyaya geldi. Kosta, Nadson'un, Vrubel'in, Senov'un akranı idi. Gerçan, Tolstoy, Nekrasov, Çernişevk, Repin ve…

Continue Reading XYETÆGKATI KOSTA

ÇÇERŞE TEMBOT

Dr. MEŞFEŞŞU Necdet Hatam Adıghe Lhepkhım Yığue Nemısı Xhuığe Yıtxıdeuat “Adıghe Lhepkhım Yıtxıdeuat” Kueşbeye Pşımafe, titxeque ttserıue, carı zerécağer Ççereşe Témbot’ı. Seri cıri sıxexesew, Lhepkhım yıtxıdeuate zere slheğuığağer, sızere lhexesığağer,…

Continue Reading ÇÇERŞE TEMBOT

ŞOCENTSTUK’ ALİY

Çeviri: P. Ferudun Kurnaz Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s.131 Büyük Ekim Devrimi’yle birlikte doğan Kabardey Edebiyatı'nın temelini atmış, yüzyıllardır karanlığın, bilimsizliğin, eğitimsizliğin baskısı altında ezilegelen halkı için canla-başla çalışmış,…

Continue Reading ŞOCENTSTUK’ ALİY

JIR HAMİD

Derleyen: YISMEYL Özdemir Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s. 125 Bu çalışmalara başlamadan önce şöyle düşünceler gelirdi aklıma; Çerkes insanının dağlı insanın yaşamında en güzel, en ilginç amaç olan, yaşamın…

Continue Reading JIR HAMİD

ADİGE ŞAİRLER

Hazırlayan: P. Feridun Yazının kaynağı: ''Bahar Dünyanın Süsüdür.s, Tewune Hagim,  Elbrus Basımevi, 1972, Sayfa. 39-45. Yamçı Dergisi, Mayıs 1977-Şubat 1978, s. 388 Şevket Süreyya Aydemir'in ''Suyu Arayan Adam'' adlı yapıtından…

Continue Reading ADİGE ŞAİRLER

HUT RUSLAN GÖNÜL RAHATLIĞINA VESİLE OLUYOR

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi, Eylül 2013 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi Ağırbaşlı, sakin insanların yıllarının verimli ve dolgun olduğunu düşünüyorum. Bilgileri ve sabırlarını birlikte kullanıyorlar. Yaşama telaşla karşılık vermiyor, kendilerini gereksiz…

Continue Reading HUT RUSLAN GÖNÜL RAHATLIĞINA VESİLE OLUYOR

ÇUYEKO: DÖNEMİN SOLUK ALIŞI VE TINISI

Prof. Dr.  ÇUAMIKO Tırkubıy Adige Devlet Üniversitesi, Filoloji Bilimdalı Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2013 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi ÇUYEKO Yunıs yarım asıra yakın bir zamandır Adige düzyazısı alanında samimi olarak eserler…

Continue Reading ÇUYEKO: DÖNEMİN SOLUK ALIŞI VE TINISI

ADİGE EDEBİYATINDA ÇESEBEJ KAPLAN’IN YERİ

MAMIRIKO Nuriyet Adige Mak Gazetesi, Temmuz 2013 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi ПцIы IэшIу нахьи шъыпкъэ дыдж - ГущыIэжъ Tatlı yalandan daha iyisi acı doğru - Atasözü  Doğrunun kararlılığı karşısında insanlarda her…

Continue Reading ADİGE EDEBİYATINDA ÇESEBEJ KAPLAN’IN YERİ

HUNEGO SAİDE: ‘RESİM YAPIYORUM!

Prof. HAÇEMİZ Mir Adige Devlet Üniversitesi Adige Filolojisi Bölümü Adige Mak Gazetesi, Ocak 2013 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi HUNEGO Saide Adige yazınına 70'li yıllarda katıldı. Kendine has bir ritm içerisinde resmettiği…

Continue Reading HUNEGO SAİDE: ‘RESİM YAPIYORUM!

PENEŞU HAZRET

Haber Merkezi Adige Mak Gazetesi, Ekim 2012 Çeviri: AÇUMIJ Hilmi Bu gün (10 Ekim 2012) ünlü Adige yazarı PENEŞU Hazret'in doğum günü kutlanıyor. PENEŞU Hazret Adıge edebiyatını poetik sanatsal sözcüklerle…

Continue Reading PENEŞU HAZRET

BU DÜNYADA KENDİ DÜNYASINDA

ŞİRDİY Marine Adige Psale Gazetesi, 02 Ekim 2010 Çeviri: BEŞHTO Yılmaz Beştepe 15 Ekim UTIJ Boris’in 70’inci doğum günüdür. 2 yıl oldu onun aramızdan ayrılalı. Onu tanıyıp sevenler gibi, bende…

Continue Reading BU DÜNYADA KENDİ DÜNYASINDA

RESUL HAMZATOV ÜZERİNE BİR KAÇ SÖZ

Kafdağı Kuzey Kafkasya Kültür Derneği Aylık Kültür Sanat ve Haber Dergisi, Yıl 1, Sayı, 1 Şubat 1987 Dağıstan Özerk S.S. Cumhuriyeti'nin uluslararası üne sahip büyük şairi Resul Hamzatov geçen aylarda…

Continue Reading RESUL HAMZATOV ÜZERİNE BİR KAÇ SÖZ

TEWÇOJ TSIGHU (1855-1940)

GHUNEKHO K. Özbay 15 Ağustos 1855 yılına Ghobekhuaye köyünde (Tewçoj habl) fakir bir çiftçi ailesinin oğlu olarak dünyaya geldi. Çıralık, saraççılık işlerinde çalıştı. Fakat, uzun yaşamı zorluklarla geçti. Daha çocukluk…

Continue Reading TEWÇOJ TSIGHU (1855-1940)

SHECHASH’E PŞIKHAN

GHUNEKHO K. Özbay Pşıkhan, Kabardey'in Arwuan bölgesinde 1879 yılında dünyaya geldi. Baba adı Dzadzu'dur. Kendisi küçük yaşlarda medreseye verildi. Çalışkanlığı sayesinde kısa zamanda hoca ve din eğitmeni oldu. Pşıkhan İslam…

Continue Reading SHECHASH’E PŞIKHAN

ANILAR Nazım Hikmet Anısına

CircassianCenter Nazım Türkçe konuşuyordu. Çevirmen Tatar'dı. Çevirmen bir sözü doğru çevirmedi. Nazım onu durdurdu, mikrofonun karşısına geçerek Rusça konuştu: Perevodçik nepravilno perevel. Ya skazal moy ugnetyonnıy Turetskiy narod, a on…

Continue Reading ANILAR Nazım Hikmet Anısına

HATKHO AHMET

GHUNEKHO K. Özbay 1901-1937 Yılları arasında yaşayan HATKHO Ahmet Adigey’in Hatıjıkhuay köyünde dünyaya geldi. Babası din adamı Janxhot'tu. Kendisi devrim olunca tür Adige öğretmenleri arasında yer aldı. Çocukluğunda ailesi sayesinde…

Continue Reading HATKHO AHMET

NEXAY RUSLAN

GHUNEKHO K. Özbay 25 Haziran 1941 yılında Tewçojh ilçesi Vaçosiy köyünde dünyaya geldi. 1967 yılında Adige Enstitüsü, Filoloji Fakültesi’ni bitirdi. Bölge radyo ve televizyonunda çocuk yayınları redaktörlüğünü yaptı. Daha sonra…

Continue Reading NEXAY RUSLAN

ANDIRKHUAYE XHESEN BOREJHKO

GHUNEKHO K. Özbay 2 Mart 1920 yılında Hakurıne hablde (şimdiki Şewcenkho habl) dünyaya geldi. İlk öğrenimini tamamladıktan sonra 1935 yılında Adige Pedagoji Okulu’nda öğrenimini sürdürdü. Bizim Boyumuz adındaki el yazısı…

Continue Reading ANDIRKHUAYE XHESEN BOREJHKO

ADİGE YAZAR ve OZANLARINDAN BAZILARI

BABUG Ergün Yıldız BJJX'EL' Liwan (VI L'eş'ığue) - Xet'ohuşşıquey quaje, Qaberdey. Бжыхьэл1 Лиуан (VI л1эщ1ыгъуэ)-Хьэт1эхъущыкъуей къуажэ, Къэбэрдей. NEĞUME Şore (1794-1844) - Jıtsu quaje, Qaberdey. Нэгумэ Шорэ (1794-1844) - Жыцу къуажэ,…

Continue Reading ADİGE YAZAR ve OZANLARINDAN BAZILARI